EX-M หรือ EM (Effective Microorganisms) คือ กลุ่มของจุลินทรีย์ดีที่มีชีวิตตามธรรมชาติ ที่มีประโยชน์ ประกอบไปด้วยแบคทีเรียดีหลากหลายสายพันธุ์ อาทิกลุ่มแบคทีเรียสังเคราะห์แสง กลุ่มผลิตกรดแลกติก กลุ่มบาซิลลัสและยีสต์ ฯลฯ
- มีลักษณะเป็นของเหลว สีน้ำตาล มีกลิ่นหวานอมเปรี้ยว (เกิดจากกระบวนการหมัก)
- ค่า pH โดยทั่วไปจะอยู่ในช่วง 3.2–4.2
- แต่ช่วงที่จุลินทรีย์ในดินทำงานได้ดีที่สุด: อยู่ที่ค่า pH 5.5–7.5 (กรดอ่อนๆ ถึงเป็นกลาง)
- ผิวหน้าขวด/ถังหมัก: อาจมีฝ้าสีขาวของกลุ่มเชื้อราดีหรือยีสต์เกิดขึ้นที่ผิวหน้าได้ ถือเป็นลักษณะปกติ
- กรณีหากมีสีดำเข้ม รวมถึงมีกลิ่นรุนแรงผิดปกติ หรือมีค่า pH มากกว่า 4.2 แสดงว่าเริ่มเสื่อมสภาพ แนะนำให้เทลงท่อระบายน้ำหรือใช้ในกองปุ๋ยหมัก
- บางครั้งแกลลอนที่บวมขึ้น หรือลีบลงเล็กน้อย แสดงถึงการมีชีวิตและการทำงานของจุลินทรีย์ ไม่ต้องตกใจ
- สัมผัสได้ และล้างออกได้ง่าย ไม่ก่อให้เกิดอันตราย
